Buiten de lijntjes kleuren

The Science House - Buiten de lijntjes kleuren

Galilei werd er lyrisch van.
En tot op vandaag blijft het een intrigerende vaststelling.
De natuur laat zich zo mooi beschrijven door wiskunde.
Gaat het nu om de beweging van planeten, radioactief verval van atomen, het opvouwen van eiwitten, de bijtkracht van een krokodil of de draairichting van orkanen. Telkens kunnen we het beschrijven met een zuiver product van onze geest : wiskunde.
We kunnen het niet alleen beschrijven. We kunnen met die wiskundige vergelijkingen ook aan de slag en berekeningen en voorspellingen maken.

Maar de natuur speelt met ons een smerig spelletje.

Ja hoor. Wiskunde kennen we allemaal. We hebben geleerd over verbanden tussen dingen.   Wat er gebeurt met de ene als de andere verandert. En we leerden werken met lijntjes : gewoon een lat op papier leggen en je balpen er langs laten glijden. Omdat een mooi getrokken lijn recht is, kreeg dat lijntje de naam ‘rechte’. En we noemden dit verband tussen twee variabelen een ‘lineair’ verband – ah ja – het is een lijntje. Oh en wat waren we fier ! Werkelijk alles konden we oplossen : als we de ene variabele x kregen, konden we snel de andere variabele y berekenen. Maar nog belangrijker was het omgekeerde, als we y kregen, konden we direct x vinden !
Die lijntjes : dat lukte héél aardig.

Nu kenden we wiskunde. En met wiskunde kunnen we de natuur beschrijven en berekenen ! Hoera ! We bestuderen dus de variabelen, brengen die in verband met elkaar en stellen de vergelijkingen op. We weten dat we een heel wapenarsenaal van lijntjes-oplossingen hebben om die mooie natuur te berekenen.
So here we come !

Maar de natuur speelt met ons een smerig spelletje.
Van al dat simpel lineair gedoe moet ze niet weten. Nee, ze gebruikt liever van die vervelende gekromde dingen als kwadraten en derde-, vierde-, en zoveel meer machten, zelfs halve en negatieve. En sinussen en tangensen en logaritmes en exponentiële beesten. Allemaal kronkelende kromme dingen, niks recht… We noemen het, wat dacht je, ‘niet’-lineaire systemen. En die zijn niet zo braaf en gemakkelijk als de lineaire systemen. Sommige vergelijkingen laten zich héél moeilijk oplossen.  Kijk maar naar het weer.

Ja hoor, de natuur laat zich mooi beschrijven door wiskunde.
Maar helaas, ze gebruikt geen lijntjes.

Menu